KIBRIS TÜRK GAZETECİLER BİRLİĞİ’NDEN AÇIKLAMA
29 Ocak 2026
Dijital çağ, demokratik katılımı ve kamuoyunun bilgiye erişimini artırırken; yanlış bilginin hızla yayılmasıyla birlikte dezenformasyon, misenformasyon ve malenformasyon gibi “bilgi kirliliği” türleri de toplumlar üzerinde ciddi etkiler yaratmaktadır. Bu “bilgi düzensizliği”; demokrasi, insan hakları, yönetişim ve kurumlara duyulan güveni zayıflatabilmekte, ayrıca çatışmalı topluluklar arasındaki sınırları daha da kalınlaştırabilmektedir.
Kıbrıs Türk Gazeteciler Birliği (KTGB), medya okuryazarlığına ilişkin eğitimlerin ve doğrulama mekanizmalarının yeterince yaygın olmamasının, Kuzey Kıbrıs medyasında da yanlış bilgi ve dezenformasyonun dolaşımını artırdığına dikkat çekerek; toplumun bilgi kirliliğinden korunması ve kamu yararının güçlendirilmesi amacıyla yeni bir farkındalık ve kapasite geliştirme programını hayata geçirmektedir.
Bu proje, İngiliz Yüksek Komiserliği tarafından desteklenmekte olup, proje koordinatörlüğünü Yrd. Doç. Dr. Huri Yontucu yürütmektedir.
Projenin Amacı
KTGB’nin bu programla hedefi; gazetecilerden sivil topluma, meslek örgütlerinden yurttaşlara uzanan geniş bir yelpazede dezenformasyonla mücadele becerilerini güçlendirmek ve medya okuryazarlığı alanında sürdürülebilir bir farkındalık oluşturmaktır.
Uygulama Takvimi ve Planlanan Faaliyetler
Proje; eğitimler, eğitim materyallerinin hazırlanması ve iki toplumlu diyalog etkinlikleri olmak üzere çok boyutlu bir içerikle yürütülecektir:
-
Fact-Check Cyprus ile birlikte, Kıbrıslı Türk ve Kıbrıslı Rum gazetecilere yönelik ileri seviye eğitimler ve iki toplumlu yuvarlak masa tartışması düzenlenecektir. Bu eğitimlerde, açık kaynak dijital veriler üzerinden bilgiye ulaşma, doğrulama ve içeriklerin güvenilirliğini analiz etme yöntemleri ile yabancı kaynaklı bilgi manipülasyonu ve kamuoyunu etkilemeye yönelik müdahale faaliyetleri ele alınacaktır.
-
Farklı bölgelerde, belediyeler ve üniversitelerle iş birliği içinde, yabancı kaynaklı bilgi manipülasyonu ve dezenformasyonla mücadele ile medya okuryazarlığı odaklı 4 eğitim düzenlenecek; bu eğitimlerle sivil toplum örgütleri üyeleri, sendikalar, meslek örgütleri ve yurttaşların yanlış bilgiyi tanıma, doğrulama ve dezenformasyonla etkili biçimde mücadele etme becerileri güçlendirilecektir.
-
Eğitim materyalleri: Dezenformasyonla mücadele ve medya okuryazarlığına ilişkin dijital bir “Medya Okuryazarlığı Haritası” hazırlanarak KTGB web sitesinde yayımlanacaktır.
-
Eğitim videoları: Dezenformasyonun nasıl tespit edileceği, medya okuryazarlığı, dijital medya okuryazarlığı ve yapay zekâ okuryazarlığı kavramları ile yapay zekâ tarafından üretilen içeriklerin nasıl ayırt edilebileceğine dair bilgilendirici videolar hazırlanacaktır.
Eğitim Başlığı
İnanmadan Önce Düşün! – Dijital Medyada Yanlış Bilgi ve Manipülasyon
Eğitim İçeriği
Eğitim programı, her yaştan ve farklı eğitim düzeylerinden katılımcıların anlayabileceği bir çerçevede, güncel dijital riskleri somut örneklerle ele alacaktır. Başlıca konu başlıkları şunlardır:
-
Değişen teknoloji çağında bilgi, hız ve erişim
-
Yanlış bilgi türleri
-
Dezenformasyon nedir? Nereden ve nasıl yayılır?
-
Manipülasyon teknikleri
-
Algoritmalar, hashtag’ler, botlar ve sahte hesaplar
-
Yapay zekâ çağında manipülasyon
-
Dezenformasyonla mücadele becerileri
-
Medya okuryazarlığı nedir?
-
Yapay zekâ okuryazarlığı nedir?
-
Dijital medya okuryazarlığı nedir?
-
Teyitçilik (doğrulama kültürü)
-
Eleştirel düşünmenin önemi
-
Sosyal medya kullanıcıları olarak yurttaş gazeteciliği ve medya etik değerlerinin önemi
İş Birliği ve Toplumsal Katkı
KTGB, bu proje kapsamında yerel paydaşlar ve ilgili kurumlarla iş birliğini geliştirmeyi; sahada uygulanabilir eğitim içerikleri, erişilebilir materyaller ve iki toplumlu diyalog çalışmalarıyla toplumsal dayanıklılığı artırmayı hedeflemektedir. Proje faaliyetlerinin bir kısmı Fact-Check Cyprus ile birlikte yürütülecektir.
Katılım ve Duyurular
Eğitim takvimi, başvuru ve katılım ayrıntıları ile yayımlanacak materyaller, KTGB’nin resmî web sitesi ve sosyal medya kanalları üzerinden kamuoyuyla paylaşılacaktır.