{"id":930,"date":"2019-07-08T15:20:56","date_gmt":"2019-07-08T12:20:56","guid":{"rendered":"https:\/\/ktgb.test\/?page_id=930"},"modified":"2023-09-10T08:24:39","modified_gmt":"2023-09-10T06:24:39","slug":"basin-ozgurlugu-paneli","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/gazetecilerbirligi.com\/?page_id=930","title":{"rendered":"Bas\u0131n \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Paneli"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"930\" class=\"elementor elementor-930\" data-elementor-settings=\"[]\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-inner\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-section-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-b4e8563 elementor-section-full_width elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"b4e8563\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-wider\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-row\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-733b099\" data-id=\"733b099\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-column-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3ea8c1b elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"3ea8c1b\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-text-editor elementor-clearfix\"><h2 style=\"text-align: center;\"><strong>\u2018G\u00dcNDEM\u0130M\u0130ZDE TER\u00d6R YASASI YOK\u2019<\/strong><\/h2><p>K\u0131br\u0131s T\u00fcrk Gazeteciler Birli\u011fi\u2019nin 3 May\u0131s D\u00fcnya Bas\u0131n \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc-2019 etkinlikleri \u00e7er\u00e7evesinde d\u00fczenledi\u011fi, \u0130\u00e7i\u015fleri Bakan\u0131 Ay\u015feg\u00fcl Baybars, Barolar Birli\u011fi Ba\u015fkan\u0131 Hasan Esenda\u011fl\u0131 ve K\u0131br\u0131s gazetesi Genel Yay\u0131n Y\u00f6netmeni Ali Baturay\u2019\u0131n konu\u015fmac\u0131 oldu\u011fu, gazeteci \u00d6zg\u00fcl G\u00fcrkut Mutluyakal\u0131\u2019n\u0131n y\u00f6netti\u011fi panelin \u00f6zeti a\u015fa\u011f\u0131daki gibidir\u2026<\/p><\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-91a4be9 elementor-section-full_width elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"91a4be9\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-wider\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-row\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-470a1ae\" data-id=\"470a1ae\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-column-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c9fab43 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"c9fab43\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-text-editor elementor-clearfix\"><h4 style=\"text-align: center;\"><strong>YRD. DO\u00c7. DR. \u0130BRAH\u0130M \u00d6ZEJDER (YD\u00dc \u0130leti\u015fim Fak\u00fcltesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi)<\/strong><\/h4><p><strong><em>Parasal g\u00fc\u00e7, bas\u0131n\u0131n koz olarak kullan\u0131lmas\u0131, internet medyas\u0131 gibi durumlar bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki en b\u00fcy\u00fck, belli ba\u015fl\u0131 tehditlerdir.<\/em><\/strong><\/p><p>&#8220;Gazeteciler Birli\u011fi \u0131srarla bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc konusunu toplumun g\u00fcndemine getiriyor, vurguluyor. Tebrik etmek gerek. Bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc \u00e7ok mu \u00f6nemli diye bir soru sorabilirsiniz. \u00c7ok ayr\u0131nt\u0131ya girmeden d\u00fcnyaya bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda refah, bar\u0131\u015f huzur insan haklar\u0131n\u0131n oldu\u011fu yerlerde bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Tabii bunun tam tersi de ge\u00e7erli. Bas\u0131n\u0131 \u00f6zg\u00fcr olmayan \u00fclkelerde bu a\u00e7\u0131dan problemler vard\u0131r. \u00d6nem vermeyen \u00fclkeler refah a\u00e7\u0131s\u0131ndan da k\u00f6t\u00fc\u00a0 durumdad\u0131r. Tabii petrol zengini Arap \u00fclkelerini bunun d\u0131\u015f\u0131nda tutuyorum. Bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc tart\u0131\u015fmak i\u00e7in belli bir yakla\u015f\u0131m gerek. Bu biraz da evrensel yakla\u015f\u0131m ile ele al\u0131nmal\u0131 ki kapsay\u0131c\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretici olabilsin. Bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc kendini yenileyen, i\u00e7eri\u011fini de\u011fi\u015ftiren bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fckt\u00fcr. B\u00fct\u00fcn haklar da b\u00f6yledir ve yeniden tan\u0131mlanmas\u0131 gerekiyor. Yeniden, s\u0131kl\u0131kla siyasi ve ekonomik anlamda ele al\u0131nmas\u0131 gerekiyor. KKTC\u2019de bu ba\u011flamda bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc geli\u015fti. Pek \u00e7ok yeni yasa yap\u0131ld\u0131. Kad\u0131n haklar\u0131, \u00e7ocuk haklar\u0131 gibi yasalar. Ancak dikkat edersek 1974\u2019ten sonra en az de\u011fi\u015fim medya alan\u0131nda yap\u0131ld\u0131. \u00c7ok az yasada de\u011fi\u015fiklik yap\u0131ld\u0131. Oysa d\u00fcnyada b\u00f6yle de\u011fil. Bir zamanlar ge\u00e7erli olan g\u00fcvenceler bug\u00fcn yetersizdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ekonomik, sosyal, teknolojik de\u011fi\u015fiklikler bas\u0131nda ve toplumsal ya\u015famda \u00f6nem arz ediyor. Hatta baz\u0131 teknolojik geli\u015fmeler zaman zaman bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc k\u0131s\u0131tlayabiliyor. Hatta Kuzey K\u0131br\u0131s gibi problemli bir co\u011frafyada buna daha da dikkat etmek laz\u0131m. Bug\u00fcn bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc en ileri noktada olan \u00fclkeler bile bunun nas\u0131l daha fazla geli\u015ftirebilece\u011fini tart\u0131\u015f\u0131yor. Bizim de bu evrensel hassasiyete sahip olmam\u0131z gerekiyor. Parasal g\u00fc\u00e7, bas\u0131n\u0131n koz olarak kullan\u0131lmas\u0131, internet medyas\u0131 gibi durumlar bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki en b\u00fcy\u00fck, belli ba\u015fl\u0131 tehditlerdir. Kamusal haklar i\u00e7in yap\u0131lan gazetecilik t\u00fcm bunlar aras\u0131nda bo\u011fulmaktad\u0131r. Tabii bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ba\u015fka \u015fekilde yorumlayan, sosyal medyada k\u00fcf\u00fcr etme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc m\u00fc diyenler de oluyor. Siyasi fig\u00fcr\u00fc itibars\u0131zla\u015fma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc m\u00fc de deniyor. Elbette de\u011fil. Kamusal kayg\u0131larla yap\u0131lan gazetecilik i\u00e7in bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc talep edilmeli. Gazetecilik bir kamusal hizmet olarak alg\u0131land\u0131ktan sonra, kamusal g\u00fcvencelere de sahip olmal\u0131d\u0131r. Medyada da pozitif ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yap\u0131lmal\u0131, yurtta\u015flar haklar\u0131 olan bilgiye ula\u015fmal\u0131. Bug\u00fcn art\u0131k bilgi alma ve ileti\u015fim hakk\u0131n\u0131n temel insan haklar\u0131 aras\u0131nda oldu\u011funu da unutmamal\u0131y\u0131z. Bas\u0131n \u00f6zg\u00fcr iki dayana\u011f\u0131 yasal g\u00fcvenceler ve demokrasi k\u00fclt\u00fcr\u00fc olarak a\u00e7\u0131klanabilir. Yasal g\u00fcvence zaten demokrasi k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc, siyasal k\u00fclt\u00fcr\u00fc de i\u00e7eriyor. Siyasal k\u00fclt\u00fcr\u00fcn y\u00fcksek oldu\u011fu \u00fclkelerde yasal g\u00fcvencelerin \u00e7ok \u00f6nemli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 nas\u0131l olsa k\u00fclt\u00fcr\u00fcn bunun \u00fcstesinden gelece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnerek, siyasal k\u00fclt\u00fcre bel ba\u011flanabilir ama kuzey K\u0131br\u0131s\u2019ta b\u00f6yle bir durum var m\u0131? Siyasi k\u00fclt\u00fcr var m\u0131? Her ko\u015fulda bas\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc verecek g\u00fcvence var m\u0131? Ben t\u00fcm bu sorulara olumlu yan\u0131t veremiyorum. Tabii 1970, 1980\u2019li y\u0131llara g\u00f6re \u00e7ok geli\u015fme var, sa\u011f ve sol siyasette de ama yeterli de\u011fil. \u0130ngiltere s\u00f6z konusu olsa bile \u00e7ok karma\u015f\u0131k bir bas\u0131n yasas\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yleyemeyiz ama bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri bizden \u00e7ok daha ileri. Demek ki bizim bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in yasal d\u00fczenlemeye ihtiyac\u0131m\u0131z var. Yap\u0131lmas\u0131 gereken bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve g\u00fcvenceleri geli\u015ftirecek, yani tehditleri ortadan kald\u0131racak, bilgi edinme yasas\u0131 geli\u015ftirilmeli. B\u00f6yle bir yasa var ama gazeteciler bunu kullanam\u0131yor. Hatta ge\u00e7en y\u0131l ben bir \u00f6\u011frenciye \u00f6dev verdim, gitti bakt\u0131 b\u00f6yle bir kurul yok. Daha evvel kurulan Bilgi Edinme Kurulu \u00e7al\u0131\u015fm\u0131yor. Bunun bir m\u00fceyyidesi yok. Gazetecilerin bilgiye ula\u015fmas\u0131nda g\u00fcvenceli ko\u015fullar gerekiyor. Bilgiye ula\u015fmakta, \u00f6zellikle devletteki bilgilerde s\u0131k\u0131nt\u0131lar ya\u015fan\u0131yor. Kamu hizmeti art\u0131k BRT ve TAK ile s\u0131n\u0131rl\u0131 olmamal\u0131. Kamusal destek, kamusal kayg\u0131larla gazetecilik yapanlara da yard\u0131m etmeli. Bu yasal d\u00fczenlemeye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmeli. San\u0131r\u0131m bakanlar kurulu karar\u0131 ile yap\u0131l\u0131yor. Haber kayna\u011f\u0131na da g\u00fcvence sa\u011flanmal\u0131, internet medyas\u0131n\u0131n haks\u0131z rekabeti engellenmeli. \u00dcreten gazetecilerin \u00fcr\u00fcnleri korunmal\u0131, bu sitelerin kullan\u0131m\u0131 engellenmeli. \u00dc\u00e7 y\u0131l \u00f6nce \u0130\u00e7i \u0130\u015fleri Bakan b\u00fcnyesinde ba\u015flat\u0131lan bas\u0131n yasas\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 durdu, bu kayg\u0131lar g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131narak yeniden ba\u015flamal\u0131.&#8221;<\/p><h4 style=\"text-align: center;\"><strong>HASAN ESENDA\u011eLI (Barolar Birli\u011fi Ba\u015fkan\u0131 &#8211; Avukat)<\/strong><\/h4><p><strong><em>Bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile korunan hak sadece gazete ile bilgiyi yayma hakk\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda bireylerin o bilgiye ve kanaate eri\u015fim hakk\u0131d\u0131r .<\/em><\/strong><\/p><p>&#8220;Konu bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc olunca hem i\u00e7inde bulundu\u011fumuz co\u011frafya ve yak\u0131n ili\u015fkide oldu\u011fumuz \u00fclkeler, hem de i\u00e7 hukukumuzun par\u00e7as\u0131 olan, her ne kadar uluslararas\u0131 anlamda tan\u0131n\u0131rl\u0131\u011f\u0131m\u0131z olmasa da, Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 s\u00f6zle\u015fmesi \u00f6nem arz ediyor. \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin 10\u2019uncu maddesi ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc i\u00e7eriyor. \u0130fade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc olduk\u00e7a \u00f6nemsenen, insan haklar\u0131 mahkemelerinin i\u00e7tihat\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturan bir konu. \u2018Ba\u011f\u0131ms\u0131z ve tarafs\u0131z mahkeme korumas\u0131 alt\u0131nda ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc garanti alt\u0131na al\u0131nmaks\u0131z\u0131n ne \u00f6zg\u00fcr bir \u00fclkeden ne de demokrasiden s\u00f6z edilebilir\u2019 diyor. Tabii s\u00f6zle\u015fmenin 10\u2019uncu maddesi do\u011frudan bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc i\u00e7erir mahiyette de\u011fildir, ama insan haklar\u0131 mahkemesinin istikrarl\u0131 i\u00e7tihat\u0131 bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn 10\u2019uncu maddede d\u00fczenlenen ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kapsam\u0131 d\u00e2hilinde bir hak oldu\u011fu hususunda hukuki olarak ihtilafs\u0131z bir ger\u00e7ek haline getirmi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc kavram\u0131 madde i\u00e7eri\u011finde de g\u00f6r\u00fclebilece\u011fi gibi bilgi ve kanaate ula\u015fma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc de i\u00e7erir. Bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile korunan hak sadece gazete ile bilgiyi yayma hakk\u0131 de\u011fil, bireylerin o bilgiye ve kanaate eri\u015fim hakk\u0131d\u0131r da&#8230; \u0130\u015fte bu noktada kar\u015f\u0131m\u0131za s\u0131n\u0131rlar \u00e7\u0131k\u0131yor. \u00d6zelde bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, genelde ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc s\u0131n\u0131rlar\u0131&#8230; Bizzat insan haklar\u0131 s\u00f6zle\u015fmesinin ilgili maddesi, ikinci f\u0131kras\u0131nda ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn k\u0131s\u0131tlanabilmesine y\u00f6nelik kriterler de konmu\u015ftur. Sorun da tam olarak bu noktada \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. \u0130fade ve bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile ilgili bir alan tan\u0131mlan\u0131p, s\u0131n\u0131rlar\u0131 \u00e7izilmi\u015ftir. Hem insan haklar\u0131 s\u00f6zle\u015fmesi, hem de yerel anayasalar, mevzuatlar taraf\u0131ndan \u2026 E\u011fer siz bu tan\u0131nan \u00f6zg\u00fcrl\u00fck alan\u0131 i\u00e7inde hareket halindeyseniz sorunla kar\u015f\u0131la\u015fmazs\u0131n\u0131z. Ne zaman ki g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclmesi zor s\u0131n\u0131rlara temas edersiniz konu sorunlara gebedir. Davalar, cezalar, tazminatlar da tam bu noktalarda g\u00fcndeme gelmektedir. Nedir bu s\u0131n\u0131r b\u00f6lgesi? Olay\u0131n illegal boyutunda de\u011filim, ama bu ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00e7evreleyen, g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclmesi zor s\u0131n\u0131rlar nelerdir? Bunlar\u0131 ba\u015fl\u0131klarla a\u00e7\u0131klamak isterim. Bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn korunmaya lay\u0131k olan di\u011fer haklarla ilgili dengesi ve \u00e7eli\u015fkisi sorunu. Bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc yine Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin biz dahil pek \u00e7ok yasa alt\u0131nda korunmas\u0131 bulunan \u00f6rne\u011fin adil yarg\u0131lanma hakk\u0131, \u00f6zel hayat\u0131n korunmas\u0131, vicdan ve din \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc hakk\u0131, ki\u015filerin \u015feref, haysiyet ve \u015f\u00f6hretlerinin korunmas\u0131 hakk\u0131 gibi haklarla zaman zaman \u00e7eli\u015febilir. Bir hakk\u0131n kullan\u0131m\u0131 di\u011fer bir hakk\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tehdit edebilir. O zaman bu haklar aras\u0131ndaki denge nas\u0131l kurulacak gibi bir soru ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131yoruz. Zaten yerel veya uluslararas\u0131 t\u00fcm davalar da bu soru \u00fczerinden konumlan\u0131yor. O zaman bu denge kurma \u00e7abalar\u0131 i\u00e7inde ortaya \u00e7\u0131kan prensiplere de bakal\u0131m. Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 mahkemesi diyor ki \u2018ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc yaln\u0131z ola\u011fan fikirlerin a\u00e7\u0131klanmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnden de\u011fil, devlete ve toplumun belli kesimine ayk\u0131r\u0131 gelen \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131, endi\u015fe verici d\u00fc\u015f\u00fcnceleri de kapsar.\u2019 \u0130fade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc sadece kula\u011fa ho\u015f gelen, toplumun genelinin kabul etti\u011fi fikirlere de\u011fil, marjinal gelebilecek fikirlere de ho\u015fg\u00f6r\u00fc sa\u011flar. Siyasi, dinsel, k\u00fclt\u00fcrel olarak ho\u015flanmasan\u0131z da marjinal fikirlerin de ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden yararlanma hakk\u0131 vard\u0131r. Tabii bu fikirlerin hi\u00e7 mi s\u0131n\u0131r\u0131 yok? Dil, din, \u0131rk ayr\u0131m\u0131, sava\u015f propagandas\u0131 yap\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik fikirler de bundan faydalanmal\u0131 m\u0131, i\u015fte insan haklar\u0131 mahkemeleri uygulamalar\u0131ndan ortaya \u00e7\u0131kan \u2018ho\u015fg\u00f6r\u00fc paradoksu teorisi\u2019 kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar. \u201cMutlak bir ho\u015fg\u00f6r\u00fc ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc g\u00fc\u00e7lendirecek fikirlere ho\u015fg\u00f6r\u00fc ile yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131 halde, bunlar\u0131n ho\u015fg\u00f6r\u00fcy\u00fc ortadan kald\u0131rmas\u0131yla sonu\u00e7lanabilir.\u201d Ho\u015fg\u00f6r\u00fcn\u00fcn kendisine do\u011frudan muhalif olan g\u00f6r\u00fc\u015fe, ho\u015fg\u00f6r\u00fc ile yakla\u015f\u0131rsan\u0131z bu ho\u015fg\u00f6r\u00fc ortam\u0131n\u0131 da ortadan kald\u0131rmaya zemin haz\u0131rlars\u0131n\u0131z. Dolay\u0131s\u0131yla bu anlamda devletlerin ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne m\u00fcdahale etmesi Avrupa insan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi dahilinde me\u015fru say\u0131labilecektir. Burada \u00f6nemli olan devlet taraf\u0131ndan bu m\u00fcdahalenin gerek\u00e7elendirme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn bulunmas\u0131d\u0131r. Bu ba\u011flamda kendine \u00f6zg\u00fc ifade tarz\u0131n\u0131n ne \u00f6l\u00e7\u00fcde korunaca\u011f\u0131na izin vermek i\u00e7in, bu m\u00fcdahalenin me\u015fru say\u0131labilmesi i\u00e7in ifadenin t\u00fcr\u00fc, siyasi mi, ticari mi, sanatsal m\u0131, \u00f6nemli. \u0130fadenin yay\u0131lmas\u0131 i\u00e7in kullan\u0131lan ara\u00e7 ki\u015fisel mi, yaz\u0131l\u0131 bas\u0131n m\u0131, televizyon mu, sosyal medya m\u0131 yine \u00f6nem arz ediyor. Bunun yan\u0131nda hitap edilen topluluk; yeti\u015fkinler mi, \u00e7ocuklar m\u0131, t\u00fcm toplum mu yoksa belli bir grup mu? \u0130\u015fte t\u00fcm bunlar g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131n\u0131r ve o ifadenin bahsetmi\u015f oldu\u011fumuz \u00f6zg\u00fcrl\u00fck \u00e7er\u00e7evesinde ne \u00f6l\u00e7\u00fcde korunaca\u011f\u0131na objektif kriterler \u00e7er\u00e7evesinde karar verilir. S\u0131n\u0131rlardan bahsettik. Haklar\u0131n \u00e7eli\u015fkisi noktas\u0131nda ki\u015filerin \u015feref haysiyet, \u015f\u00f6hretlerine hakaret, k\u00fcf\u00fcr edildi\u011fi noktalarda bizim bildi\u011fimiz zem ve kadih davalar\u0131nda yap\u0131lan ele\u015ftirinin, ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc koruma s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde kal\u0131p kalmad\u0131\u011f\u0131 sorununa bak\u0131l\u0131r. Burada yay\u0131n\u0131n amac\u0131 \u00f6nemlidir. Genel prensip ileti\u015fimin toplumun genel yarar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde korunmas\u0131d\u0131r. Mahkemeler bu fikri yay\u0131nc\u0131 ile yay\u0131n\u0131 alanlar aras\u0131ndaki ileti\u015fimden kaynaklanan \u00f6dev ve menfaat \u00e7er\u00e7evesinde geli\u015ftirdiler. \u0130leti\u015fim herhangi bir konuda iyi niyetle yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda yay\u0131n\u0131 yapan, bu yay\u0131n\u0131 toplum yarar\u0131 ve bir \u00f6devi ger\u00e7ekle\u015ftirmek referans\u0131 ile yap\u0131yorsa b\u00f6yle bir yay\u0131n\u0131n imtiyaz olmaks\u0131z\u0131n, hakaret ve su\u00e7lay\u0131c\u0131 niteli\u011fe haiz olsa bile \u015fartl\u0131 imtiyaz ile korunmal\u0131d\u0131r diyor, mahkemeler bu konuda. Bas\u0131n\u0131n halka bilgi verme konusunda bir \u00f6devi, g\u00f6revi vard\u0131r. Bu g\u00f6revi yapmak maksad\u0131yla yap\u0131lan bir yay\u0131nda normal ko\u015fullarda hakaret kabul edilebilecek, i\u00e7erik olsa bile, bu bas\u0131n nedeniyle bir imtiyaza sahiptir. Burada yay\u0131n\u0131n kimle alakal\u0131 oldu\u011fu da \u00e7ok \u00f6nemli. Hakaret ve s\u00f6vmedeki ele\u015ftirinin s\u0131n\u0131rlar\u0131 hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin geni\u015flemesiyle birlikte \u00f6zellikle politikac\u0131lar, toplumda \u00f6nde gelen y\u00f6netici pozisyonda olan, mevki sahibi ki\u015filer s\u00f6z konusu ise yaz\u0131lanlar\u0131n tolerans seviyesi, ele\u015ftiriden a\u011f\u0131r ele\u015ftiri d\u00fczeyine de getirilebilir. Asl\u0131nda \u015funu s\u00f6yl\u00fcyor politikac\u0131lara: \u2018Mevki sahibi ki\u015filer, siz yolda y\u00fcr\u00fcyen insanlardan bu konuda daha fazla tolerans g\u00f6stermek zorundas\u0131n\u0131z.\u2019 Bu prensip de \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi\u2019nin istikrarl\u0131 i\u00e7tihad\u0131 ile korunuyor. S\u0131radan vatanda\u015fa s\u00f6ylenen s\u00f6zlerle, bakana, vekile s\u00f6ylenen s\u00f6zler aras\u0131ndaki tolerans seviyesini farkl\u0131 uyguluyor. Bu bir anlamda bir prensip ortaya koyuyor ama t\u00fcm bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin de s\u0131n\u0131rlar\u0131 oldu\u011fu ve bu s\u0131n\u0131rlar\u0131n a\u015f\u0131larak, \u00f6zellikle \u00f6zel hayat ba\u011flam\u0131nda ele\u015ftiri s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015fan hak ihlallerinin hukuk davalar\u0131nda tazminat sorumlulu\u011fu do\u011furabilece\u011fi de yine AH\u0130M i\u00e7tihad\u0131ndan ortaya \u00e7\u0131kan husustur. Kar\u015f\u0131n\u0131zdaki ki\u015fi her ne kadar toleransl\u0131 olursa olsun yine de bir hedef haline getirilirse, bunu da korumuyor. Hakaret i\u00e7eren yaz\u0131lar kamusal, sosyal, ahlaki y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc yerine getirmek i\u00e7in yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, yapan\u0131n bunun do\u011frulu\u011funa inanmadan ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi hallerde de sorumluluk s\u00f6z konusudur. T\u00fcm bu prensipler sivil davalar i\u00e7indir. Bana g\u00f6re bahsedilen haklar aras\u0131ndaki dengenin de korunmas\u0131 hukuk davalar\u0131yla m\u00fcmk\u00fcn olmal\u0131d\u0131r. Oysa d\u00fcnyan\u0131n pek \u00e7ok \u00fclkesinde yak\u0131n co\u011frafyam\u0131z ve \u00fclkemizde halen ifade ve d\u00fc\u015f\u00fcnce kaynakl\u0131 eylemlerin cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren yasal d\u00fczenlemeler mevcuttur. Bu durumda da kar\u015f\u0131m\u0131za bamba\u015fka ve ciddi sorunlar \u00e7\u0131kar. \u0130fade ve bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile ceza d\u00fczenlemeleri aras\u0131ndaki ili\u015fkidir bu da. Elbette bu durum \u00e7ok \u00f6nemli ve zor bir aland\u0131r. Hukuk davalar\u0131ndan farkl\u0131 olarak d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn pe\u015finde giderken ki\u015fisel \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc kaybetme ihtimali ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya da kalabiliyorsunuz. Bizim ceza mevzuat\u0131m\u0131zda da buna ili\u015fkin d\u00fczenlemeler vard\u0131r.&#8221;<\/p><h4 style=\"text-align: center;\"><strong>AL\u0130 BATURAY (K\u0131br\u0131s Gazetesi Genel Yay\u0131n Y\u00f6netmeni &#8211; Gazeteci)<\/strong><\/h4><p><strong><em>Kutlu Adal\u0131 vuruldu\u011funda ailem \u00f6nce Yenid\u00fczen gazetesini, sonra mesle\u011fi b\u0131rakmam\u0131 istedi. Ba\u015fka gazeteciler de korktu, ama\u00e7 da budur. Bu \u015fekilde bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc engellemektir.<\/em><\/strong><\/p><p>&#8220;Ben daha \u00e7ok ya\u015fananlar \u00e7er\u00e7evesinde konu\u015faca\u011f\u0131m. Ben \u00fc\u00e7 ayr\u0131 gazetede \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m hi\u00e7bir kurumda s\u0131n\u0131rs\u0131z \u00f6zg\u00fcrl\u00fck yoktur. Hepsinin kendine g\u00f6re s\u0131n\u0131rlar\u0131 vard\u0131r. Yay\u0131n politikas\u0131 diye sihirli bir s\u00f6zc\u00fck var. Bu yay\u0131n politikas\u0131 bir tak\u0131m s\u0131n\u0131rlar\u0131 belirler, onun d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kman\u0131za da engel olur. Ben kendi yay\u0131n y\u00f6netmenli\u011fimde muhabirlerin zaman zaman s\u0131n\u0131rlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmas\u0131na izin verir. B\u00fct\u00fcn muhabirlerin zaten amac\u0131 o s\u0131n\u0131rlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmakt\u0131r. Gazetecilik muhalif bir meslektir. T\u00fcm ama\u00e7 s\u0131n\u0131rlar\u0131 a\u015fmakt\u0131r. Genel yay\u0131n y\u00f6netmeni bazen belirlenen politikay\u0131 muhabire s\u00f6yler, bazen s\u00f6ylemez de. Siz haberlerin sans\u00fcrlenmesinden nelerin hassas oldu\u011funu anlars\u0131n\u0131z. Bir s\u00fcre sonra hi\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fck tan\u0131mazsan\u0131z oto sans\u00fcr ba\u015flar. G\u00f6z\u00fcn\u00fcn \u00f6n\u00fcnden ge\u00e7ip giden haberi de g\u00f6rmez olur. \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc birka\u00e7 \u015fey etkiler asl\u0131nda. Bunlardan biri g\u00f6r\u00fcnmeyen g\u00fc\u00e7lerdir. Bir devlet y\u00f6neticileri bir de i\u015fveren ve reklam verenlerdir. Bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc derken ille de devlet, derin devlet de\u011fil, hele de g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ekonomik s\u0131k\u0131nt\u0131lar i\u00e7inde olan medyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck engelleyicisi inan\u0131n reklam verenlerdir. \u0130\u015fadamlar\u0131 ile u\u011fra\u015fmak da ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na derttir. Gazetecilikten \u00f6rnek verecek olursam Esra Arslan diye bir gazeteci var, mesle\u011fe \u2018may\u0131na basmak\u2019 diye bir terim getirdi. May\u0131na nas\u0131l bas\u0131l\u0131r? Biz 90\u2019l\u0131 y\u0131llarda Yenid\u00fczen\u2019de \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken \u00f6nce pencereden tehdit mektuplar\u0131 at\u0131ld\u0131, biz de \u00e7ok ciddiye almad\u0131k zaten meslekte hep olur dedik, sonra telefonlar geldi\u2026 Ancak bir sabah annemin beni uyand\u0131r\u0131p Kutlu Adal\u0131\u2019y\u0131 vurduklar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemesiyle Adal\u0131\u2019n\u0131n tam da may\u0131na bast\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebilirim. Birtak\u0131m polis, asker i\u00e7inde o d\u00f6nemin Aziz Barnabas bask\u0131n\u0131 ile ilgili birtak\u0131m \u015fifreleri yay\u0131nlay\u0131nca Kutlu Adal\u0131\u2019y\u0131 vurdular. Medyada may\u0131nlar \u00fclkeden \u00fclkeye de\u011fi\u015febilir. Japonya\u2019da devletin y\u00fcce varl\u0131\u011f\u0131d\u0131r, Kolombiya\u2019da uyu\u015fturucu mafyas\u0131, Amerika\u2019da ise d\u00fcnyay\u0131 etkisi alt\u0131nda tutan \u015firketler ve Pentagon\u2019dur. Peki, T\u00fcrkiye\u2019de ve bizde may\u0131n nedir? Atat\u00fcrk, din, laiklik, K\u0131br\u0131s\u2019ta T\u00fcrkiye sevgisi gibi de\u011ferledir. Elbette bunlar tek ba\u015f\u0131na k\u00f6t\u00fc de\u011ferler de\u011fil ama zaman zaman bunlar\u0131n arkas\u0131na saklanarak \u00f6n\u00fcn\u00fcze engeller \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r. Ta ki siz bu engellerin Atat\u00fcrk, din, vatan sevgisi veya bayrakla alakal\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatana kadar zaman ge\u00e7er ve bazen de yapaca\u011f\u0131n\u0131z haberin \u00f6n\u00fcne engel konur. \u0130\u015fte biz bu may\u0131nlar\u0131 a\u015fa a\u015fa gazetecilik yapt\u0131k. Annan Plan\u0131 d\u00f6neminde K\u0131br\u0131s gazetesinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken de benzer \u015feyler oldu. \u00fc\u00e7 bomba at\u0131ld\u0131, korku ya\u015fad\u0131k. Kutlu Adal\u0131 vuruldu\u011funda da ailem \u00f6nce Yenid\u00fczen gazetesini, sonra mesle\u011fi b\u0131rakmam\u0131 istedi. Ba\u015fka gazeteciler korktu. Ama\u00e7 da budur. Bu \u015fekilde bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc engellemektir. Di\u011fer bir sorun siyasiler ve devlet g\u00f6revlileridir. Ge\u00e7enlerde TAK Ajans \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 birka\u00e7 siyaset\u00e7i ile sorun ya\u015fad\u0131. Sevindim \u00e7\u00fcnk\u00fc siyasilerin gazetecileri sevmemesi g\u00fczeldir. Alman bir gazeteci \u201cGazetecinin yana\u011f\u0131nda politikac\u0131n\u0131n \u00f6p\u00fcc\u00fck de\u011fil, yumruk izi olsun daha iyidir\u201d der. E\u011fer bir politikac\u0131n\u0131n \u00f6p\u00fcc\u00fck izi yana\u011f\u0131n\u0131zdaysa bir \u015feyleri yazamayacaks\u0131n\u0131z demektir. O nedenle ne kadar \u00e7ok yumruk izi varsa o kadar do\u011fru yoldas\u0131n\u0131z demektir. Bizde maalesef bas\u0131n\u0131n maddi sorunlar i\u00e7inde ya\u015famas\u0131, gazetecileri farkl\u0131 yerlere kanalize ediyor. Ya sponsorlar\u0131n g\u00f6lgesinde kal\u0131yor, ya da siyasilerin y\u00f6r\u00fcngesine giriyor. Bir de deniyor ki internet gazeteleri \u00e7\u0131k\u0131yor, daha \u00f6zg\u00fcr\u00fcz\u2026 Ama ge\u00e7im s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 y\u00fcz\u00fcnden gazeteciler yine sponsorlara mahk\u00fbm oluyor, para getirecek birileri yoksa yine \u00f6mr\u00fc uzun olmuyor. Kimdir o sponsorlar? \u00dclkenin \u00f6nemli k\u00f6\u015felerinin tutan insanlar. Onlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131 bir tak\u0131m \u015feyler vard\u0131r, onlar nas\u0131l yaz\u0131lacak s\u0131k\u0131nt\u0131d\u0131r. \u015eimdi bir de \u00fcniversite kurmaya ba\u015flayan i\u015f adamlar\u0131, birer de gazete edinmeye ba\u015flad\u0131. \u0130lk kurulan i\u015f adam\u0131 gazetesinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum ama kurumsalla\u015ft\u0131 art\u0131k. Oysa bug\u00fcn bu i\u015f \u00e7\u0131\u011f\u0131r\u0131ndan \u00e7\u0131kt\u0131. Herkes zora d\u00fc\u015ft\u00fck\u00e7e, \u00e7\u0131kar\u0131 i\u00e7in gazete \u00e7\u0131kar\u0131yor. Bunun i\u00e7in de kesenin a\u011fz\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131yor. Bu da sorun. Ayr\u0131ca altm\u0131\u015f, yetmi\u015f satan gazeteler bile yay\u0131n hayat\u0131na devam ediyor. D\u00fcnya internet gazetecili\u011fine ge\u00e7erken biz hala ka\u011f\u0131da basmakta direniyoruz. Onlar\u0131n da sponsoru var. Sabahlar\u0131 televizyonda g\u00f6r\u00fcns\u00fcnler, birilerinin reklam\u0131n\u0131 yapabilsinler diye satmasalar da yay\u0131nlan\u0131yor. Bunlar \u015fimdi \u00f6zg\u00fcr m\u00fc? De\u011fil tabii. Burada bizim m\u00fccadele etti\u011fimiz birden fazla sorun var. Bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc g\u00fcn\u00fc t\u00fcm politikac\u0131lar bundan bahseder. Oysa ho\u015flanmad\u0131klar\u0131 bir haber olunca da hemen patronu ararlar, \u015fikayet ederler. B\u00f6yle de bir ikiy\u00fczl\u00fcl\u00fck s\u00f6z konusudur. Afrika gazetesine y\u00f6nelik lin\u00e7 giri\u015fimi, Afrika gazetesi davas\u0131 iyice irdelenmeli. Sever ya da sevmezsiniz, inan\u0131rs\u0131n\u0131z, inanmazs\u0131n\u0131z onlara y\u00f6nelen bu lin\u00e7 giri\u015fimi ho\u015f kar\u015f\u0131lan\u0131rsa sonra bize de olacakt\u0131r. \u015eimdi bir karikat\u00fcr y\u00fcz\u00fcnden zaten K\u0131br\u0131s gazetesine onlarca adam geldi. Yirmi k\u00fcsur \u00e7elenk koydular, aylar sonra yapt\u0131lar, birileri d\u00fc\u011fmeye bast\u0131\u2026 Savc\u0131l\u0131k beni Afrika davas\u0131nda tan\u0131k olarak \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131. Bana gitmeden ve geldikten sonra \u2018niye gittin\u2019 dediler, \u2018neden arka \u00e7\u0131kt\u0131n\u2019 dediler. \u2018Ba\u015f\u0131n belaya girecek\u2019 dediler. Avukat 1988\u2019e kadar ne i\u015f yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131 irdeledi. Ben \u015fimdi o mahkeme kutusuna girip de, ben bu karikat\u00fcrden anlamam dersem kendimi inkar etmek olurdu. Ben hala s\u00f6z\u00fcm\u00fcn arkas\u0131nday\u0131m, onlar mahk\u00fbm edilirse o mahkeme ve o yarg\u0131\u00e7 hep an\u0131lacak da kimse o karikat\u00fcr ya da foto-montaj\u0131 hat\u0131rlamayacak. Oysa gazetecileri hapseden bir mahkeme, savc\u0131, yarg\u0131\u00e7 hep hat\u0131rlanacakt\u0131r. Emsal olacakt\u0131r. Biz ne lin\u00e7 hareketlerine ne de meslekta\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n mahk\u00fbm olmas\u0131na izin vermeliyiz. Ben yasalara da \u00e7ok inanm\u0131yorum, \u00e7\u00fcnk\u00fc yasalara uyulmuyor, y\u00fcr\u00fct\u00fclm\u00fcyor, devlet takip etmiyor. Biz bilgi edinme yasas\u0131n\u0131 beklersek as\u0131rlar ge\u00e7er. Zaten biz \u00f6yle bilgi edinme ile u\u011fra\u015fm\u0131yoruz art\u0131k el alt\u0131ndan bilgi al\u0131yoruz. Sadece tek korkumuz -\u0130\u00e7i\u015fleri Bakan\u0131\u2019na da s\u00f6yledim- \u2018var\u0131p da bir g\u00fcn T\u00fcrkiye ile ter\u00f6r yasas\u0131 yap\u0131p bizi de FET\u00d6\u2019c\u00fc diye tutuklamay\u0131n\u2019 dedim. Bu korku t\u00fcm K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrklerde de var, sivillerde de gazetecilerde de var. Elbette bizde daha \u00e7ok var, bunu da devletimizden, \u00f6zellikle b\u00f6yle bir yasa yap\u0131lmamas\u0131n\u0131 istemi\u015f olay\u0131m. Her \u015feye ra\u011fmen Kuzey K\u0131br\u0131s bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnde \u00fc\u00e7 basamak yukar\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131. Bu \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 durdurmayal\u0131m. Korkuyoruz, g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u00f6rnekler bizi korkutuyor. Korkak oldu\u011fumuz i\u00e7in de\u011fil ama b\u00f6yle bir yasa gelir ve bizi toplay\u0131p toplay\u0131p bir yerlere g\u00f6t\u00fcr\u00fcrlerse bu tabii sonumuz olur. Ne bas\u0131n ne de \u00f6zg\u00fcrl\u00fck kal\u0131r.&#8221;<\/p><h4 style=\"text-align: center;\"><strong>AY\u015eEG\u00dcL BARBARS (\u0130\u00e7i\u015fleri Bakan\u0131 &#8211; Avukat)<\/strong><\/h4><p><strong><em>Bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne bak\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131 yans\u0131t\u0131rken, olumlu alg\u0131, farks\u0131z olan\u0131n yay\u0131lmas\u0131 de\u011fil, devlette ve toplumda \u015foke edici, sorgulayan, zorlayan, \u00e7ok seslili\u011fi sa\u011flayan durumda olmas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemlidir. Yoksa genele yay\u0131lan d\u00fc\u015f\u00fcncenin h\u00e2kim olmas\u0131 \u00f6nemli de\u011fildir. Her t\u00fcrl\u00fc g\u00f6r\u00fc\u015fe a\u00e7\u0131k olmakt\u0131r.<\/em><\/strong><\/p><p>&#8220;Asl\u0131nda Esenda\u011fl\u0131 hukuki durum ve AB perspektifini \u00fclkede siyasilerin toplumun bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc nas\u0131l korumas\u0131 gerekti\u011fini \u00e7ok g\u00fczel a\u00e7\u0131klad\u0131. Ben \u015fu an bakan\u0131m ama asl\u0131nda avukat\u0131m. Bir de bas\u0131n emek\u00e7isi baban\u0131n k\u0131z\u0131y\u0131m. Babam da 1972 y\u0131l\u0131nda haftal\u0131k \u00e7\u0131kan Sava\u015f gazetesi, Bozkurt, K\u0131br\u0131s Postas\u0131, Yenig\u00fcn\u2019de yazd\u0131, karikat\u00fcr \u00e7izdi. Ben gazetecili\u011fin nas\u0131l muhalif olmak oldu\u011funu, siyasetle nas\u0131l bast\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 yak\u0131ndan biliyorum. Bu g\u00fcn \u00fc\u00e7 \u015fapkam ile buraday\u0131m. Asl\u0131nda hepimizin bildi\u011fi temel kavramlar, anayasam\u0131zda yer alan bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn neleri korudu\u011fu Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nde var\u0131labilecek noktalar, bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn art\u0131k asl\u0131nda temeldeki ki\u015fi ve hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinden say\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok daha geni\u015f kapsamda ileti\u015fim \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne ge\u00e7ti\u011fi\u2026 Bunlar hepimizin malumu. Beni \u00e7ok fazla etkileyen 1887 y\u0131l\u0131nda 18 ya\u015f\u0131nda gen\u00e7 kad\u0131n\u0131n Elizabeth Kokrein ismini kullanan, takma isim ile yazan Nellie Bly bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne bak\u0131\u015f\u0131m\u0131 ortaya koyabilir. Bu kad\u0131n 18 ya\u015f\u0131nda, annesinin ikinci evlili\u011finde do\u011fru tan\u0131kl\u0131kla bo\u015fanabilmesini sa\u011flad\u0131. O zamandan sorgulamay\u0131, ger\u00e7e\u011fi aramay\u0131 \u00f6\u011freniyor. Daha sonra da bir gazetede \u00e7\u0131kan kad\u0131nlarla ilgili, kad\u0131n\u0131n ev i\u00e7i hizmetlisi oldu\u011fu ile ilgili makale \u00fczerine gazeteye ucube diyerek ilgi \u00e7ekiyor. Daha sonra o gazetede kad\u0131n haklar\u0131 ile ilgili yaz\u0131lar yaz\u0131yor sonras\u0131nda da 72 g\u00fcnde d\u00fcnyay\u0131 turluyor. Gazetecilikte i\u015f\u00e7ilerin haberini yapmak i\u00e7in i\u015f\u00e7i oluyor, mahkumlar\u0131 anlamak i\u00e7in h\u0131rs\u0131zl\u0131k yap\u0131p cezaevine giriyor sonra Meksikal\u0131lar\u0131n haklar\u0131 ile ilgili onlar\u0131 savunuyor. Pek \u00e7ok m\u00fccadele vererek, inan\u0131lmaz bir vizyon yarat\u0131yor meslekte. Benim gazetecilikte \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131m dersler var burada. Ger\u00e7ek haber pe\u015finde ko\u015farken cesaret ve m\u00fccadele \u00f6nemliydi. Bu ba\u011flamda Baturay\u2019\u0131n s\u00f6zleri beni etkiliyor. G\u00f6r\u00fcnmeyen g\u00fc\u00e7ler dedi\u011fimiz bas\u0131n\u0131n siyasi kontrol\u00fcnden ba\u015fka sermaye anlam\u0131nda fazla engellemelerde kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131z esas sorun belki de mesle\u011fi elinde tutan gruplarla ili\u015fkinin de\u011ferinin ka\u00e7mas\u0131 daha ciddi sorunlardan. Politikan\u0131n i\u00e7erisinde olan biri olarak bu rahats\u0131zl\u0131k beni de etkiliyor. Bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne bak\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131 yans\u0131t\u0131rken, olumlu alg\u0131, farks\u0131z olan\u0131n yay\u0131lmas\u0131 de\u011fil, devlette ve toplumda \u015foke edici, sorgulayan, zorlayan, \u00e7ok seslili\u011fi sa\u011flayan durumda olmas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemlidir. Yoksa genele yay\u0131lan d\u00fc\u015f\u00fcncenin hakim olmas\u0131 \u00f6nemli de\u011fildir. Her t\u00fcrl\u00fc g\u00f6r\u00fc\u015fe a\u00e7\u0131k olmakt\u0131r. Bas\u0131n da d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc g\u00fc\u00e7 olarak an\u0131lsa da \u00e7ok daha ba\u015f\u0131ndad\u0131r. Bizler tolumu daha iyiye g\u00f6t\u00fcrme g\u00f6revini \u00fcstlenen ki\u015filer olarak yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z iyi \u015feylerin de halkla bulu\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan bas\u0131nd\u0131r. Bas\u0131n yoluyla medya yoluyla aktarabildi\u011fimiz \u00f6l\u00e7\u00fcde toplum olumlu ve olumsuz bir fikre varabilir. Bas\u0131n bu ba\u011flamda da \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u00d6zellikle Medya Etik Kurulu kuruldu, iyi i\u015fler de yap\u0131yor, ald\u0131\u011f\u0131 kararlar da medyan\u0131n geli\u015fmesine katk\u0131 sa\u011fl\u0131yor. Ama medya eti\u011finden yoksun yere gitti\u011fimizi de g\u00f6r\u00fcyoruz. Evet bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc olmal\u0131, ele\u015ftirel bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 olmal\u0131, toleransl\u0131 ele\u015ftiriler de olmal\u0131d\u0131r, ama hatta benimle ilgili Mahmut Anayasa\u2019n\u0131n Ay\u015feg\u00fcl\u2019\u00fcn kitaplar\u0131 benzetmesi ile yapt\u0131\u011f\u0131 ba\u015fl\u0131klar da tolerans\u0131m\u0131z\u0131n g\u00fczelli\u011fi tabii. Yine de ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde bir web sitesinde benimle ilgili \u2018Allengirli i\u015fler yapan \u0130\u00e7i\u015fleri Bakan\u0131\u2019 haberi \u00e7\u0131k\u0131yor. Bununla ilgili \u00f6zel hayat\u0131n gizlili\u011fine m\u00fcdahale edecek, siyasi ele\u015ftiri d\u00fczeyi \u00f6tesinde iddia ve yorumlar yap\u0131l\u0131yor. Bir bak\u0131yoruz k\u00fcnyesi yok, kime ait oldu\u011fu belli de\u011fil, bununla m\u00fccadele dahi edemiyoruz. Teknoloji geli\u015firken ne kadar \u00e7ok yasa ile korunabilir, korunacaksa \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere m\u00fcdahale mi tart\u0131\u015fmas\u0131na da yol a\u00e7abilir. Bu a\u00e7\u0131dan da bizim de bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile ilgili temel sorunlar\u0131m\u0131zdan biridir. Yay\u0131n Y\u00fcksek Kurulu var ama tabii belli alanlar bunu yap\u0131yor. Mecliste bir bili\u015fim yasas\u0131 var ama o yasa da ne kadar \u00e7ok asl\u0131nda bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fckle aradaki dengeyi koruyabilecek ko\u015fullar i\u00e7eriyor, o da tart\u0131\u015fmal\u0131. Belki \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7erisinde bas\u0131n yasalar\u0131n\u0131n g\u00fcncelli\u011fi yap\u0131lmal\u0131, ge\u00e7mi\u015fte yap\u0131lan yasa tasar\u0131s\u0131 Medya Eti\u011fi Yasa Tasar\u0131s\u0131 mesela kad\u00fck kalan bir tasar\u0131. Bence hem medya hem bas\u0131n i\u00e7in hem de bizim i\u00e7in \u00f6nemli. Bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in neler yapmal\u0131y\u0131z, bas\u0131n emek\u00e7ileri i\u00e7in neler yapmal\u0131y\u0131z noktas\u0131nda bu da \u00f6nemli bir eksiklik.&#8221;<\/p><\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-bb35b30 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"bb35b30\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-row\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-e991397\" data-id=\"e991397\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-column-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-b482dbf elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"b482dbf\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-row\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-b92a5d5\" data-id=\"b92a5d5\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-column-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-7271301 elementor-section-full_width elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"7271301\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-wider\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-row\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-d01311e\" data-id=\"d01311e\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-column-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ecd5889 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"ecd5889\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-text-editor elementor-clearfix\"><h4 style=\"text-align: center;\"><strong>YRD. DO\u00c7. DR. \u0130BRAH\u0130M \u00d6ZEJDER (YD\u00dc \u0130leti\u015fim Fak\u00fcltesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi)<\/strong><\/h4><p>\u00a0<\/p><p>&#8220;Ali Baturay sorunlar\u0131 g\u00fczel anlatt\u0131. Biz yaz\u0131lanlar\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz ama \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc yaz\u0131lamayanlard\u0131r tabii. O da bize g\u00fczel anlatt\u0131. Bu karma\u015fay\u0131 ortadan kald\u0131racak \u015fey g\u00fc\u00e7l\u00fc bas\u0131n yasas\u0131d\u0131r. \u015euanda bas\u0131n davalar\u0131nda ceza yasas\u0131ndaki maddelerden hareket ediliyor ya da Haks\u0131z Fiiller yasas\u0131 ile. Bas\u0131n yasas\u0131 bu durumda kad\u00fck, ceza yasas\u0131 ister istemez o yasan\u0131n ruhunu i\u00e7erir. Orada bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne otomatik s\u0131n\u0131rlama getirebilir. Siyasi k\u00fclt\u00fcr zaten yetersiz&#8230; \u0130\u00e7i\u015fleri Bakan\u0131m\u0131z sayg\u0131l\u0131 ama gazetecilik her gelen siyasilerin de insaf\u0131na kalmamal\u0131. Bir de K\u0131br\u0131s\u2019ta ba\u015fka fakt\u00f6rler, yurt d\u0131\u015f\u0131 fakt\u00f6rleri de var. T\u00fcm bunlara kar\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bir bas\u0131n yasas\u0131na ihtiyac\u0131m\u0131z var. Bak\u0131n \u015fimdi T\u00fcrkiye\u2019de idam tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Siyasal k\u00fclt\u00fcr de buna uygun. Yasalar evlerse yap\u0131lacak ama yasalar el vermiyor. Demek ki iyi bir bas\u0131n yasas\u0131 yap\u0131l\u0131rsa y\u00fczde y\u00fcz olmamakla birlikte bas\u0131n i\u00e7in iyi bir g\u00fcvence olabilir diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bili\u015fim Su\u00e7lar\u0131 Yasas\u0131 do\u011frudur, komite \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na da gittik ama bizi uyard\u0131lar. Ger\u00e7ekten bili\u015fim d\u00fcnyas\u0131 ile ilgili d\u00fczenlemeler olmal\u0131 ama baz\u0131 yasalar, bas\u0131n yasas\u0131na konmal\u0131. Bas\u0131n yasas\u0131 yeniden ele al\u0131nmal\u0131 tabii gazetecileri de kayg\u0131s\u0131 giderilmeli. Yasa demek yasak gelecek gibi de alg\u0131lanmamal\u0131. Kopya yasalarla de\u011fil, gerek buradaki dinamikler, gerek uzmanlar\u0131n katk\u0131s\u0131 ile yasa \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yap\u0131labilir.\u00a0 Tabii edit\u00f6ryal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k da g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmal\u0131. Bunun i\u00e7in neler yap\u0131labilir diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmeli. Kamusal boyutu olmayan, i\u015fadam\u0131 gazeteleri bir daha g\u00f6zden ge\u00e7irilmeli. D\u00fcnyada ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l Malta belgeleri, Paradise belgeleri diye d\u00fcnya siyasetini sarsan bir skandallar ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Uluslararas\u0131 Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Gazeteciler Konseryum\u2019u diye bir gazetecilik kurumu kimdir bunlar daha \u00e7ok sermaye medyas\u0131n\u0131n i\u015ften att\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazetecilerdir, ve bunlara istihdam sa\u011flayan kurumdur. Paray\u0131 da baz\u0131 vak\u0131flar veriyor bu gazeteciler \u00e7ok iyi i\u015f yap\u0131yor. para s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 ya\u015fam\u0131yor. Ara\u015ft\u0131rma yap\u0131yor, yolsuzluklar ortaya \u00e7\u0131kar\u0131yorlar. \u0130\u015fte bizde de b\u00f6yle \u015feyler yap\u0131labilir. Bas\u0131n \u0130\u015f Yasas\u0131\u2019nda editoryal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k maddesi olmakla birlikte geli\u015ftirilmesi de gerekiyor.&#8221;<\/p><p>\u00a0<\/p><h4 style=\"text-align: center;\"><strong>HASAN ESENDA\u011eLI (Barolar Birli\u011fi Ba\u015fkan\u0131 &#8211; Avukat)<\/strong><\/h4><p>&#8220;Biraz \u00f6nce bahsetti\u011fim gibi bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n di\u011fer haklarda yaratt\u0131\u011f\u0131 \u00e7eli\u015fki ve dengenin sa\u011flanmas\u0131nda hukuk davalar\u0131 bir ara\u00e7 olarak kullan\u0131labilmelidir. O denge ancak bu \u015fekilde sa\u011flanabilir. \u00d6zg\u00fcrl\u00fck ba\u015fkalar\u0131n\u0131n haklar\u0131n\u0131 k\u00f6t\u00fcye kullanmaksa hukuki yapt\u0131r\u0131m s\u00f6z konusu da olabilir. Lakin konu burada kalm\u0131yor bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7erisinde tart\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z baz\u0131 hususlar ceza yasas\u0131 konusu da olabiliyor. S\u0131kl\u0131kla yak\u0131n co\u011frafyam\u0131zda T\u00fcrkiye\u2019de g\u00f6r\u00fcyoruz. Ciddi say\u0131da gazeteci, yazar a\u011f\u0131r hapis cezalar\u0131yla cezaevlerindeler. Burada s\u0131k\u0131nt\u0131 var ceza yasalar\u0131nda bu tip maddelerin olmas\u0131nda insan haklar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan, temel haklar s\u0131k\u0131nt\u0131 var. \u00dclkemize de bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u00e7ok s\u0131kl\u0131kla y\u00fcz\u00fcm\u00fcze \u00e7arpmasa da mevzuat\u0131m\u0131zda var. Ceza yasas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da konuya bak\u0131nca do\u011frudan bas\u0131n yay\u0131m\u0131n herhangi bir faaliyeti su\u00e7 haline getirilmi\u015f de\u011fil ama yasan\u0131n d\u00fczenlemi\u015f oldu\u011fu pek \u00e7ok su\u00e7un, rahatl\u0131kla bas\u0131n yoluyla, gazetecilik yaparken, ileti\u015fim hizmeti sunarken bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc \u00e7er\u00e7evesinde hareket ederken i\u015flenebilece\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. \u00f6rne\u011fin \u00f6zellikle devlete kar\u015f\u0131 olan su\u00e7lar. Ceza yasam\u0131za bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u00e7e\u015fitli hassasiyetlerde bu hu\u015fular var. \u0130ngiliz d\u00f6neminde ge\u00e7en bu yasalarda devlete ihanet denilen bir su\u00e7 var ve ihanetin bas\u0131lm\u0131\u015f ve yaz\u0131lm\u0131\u015f olarak da yap\u0131labilece\u011fi ifadesi de var cezas\u0131 da hala daha \u00f6l\u00fcmd\u00fcr. \u00d6l\u00fcm cezalar\u0131 yasam\u0131zdan ay\u0131klansa da bu unutulmu\u015ftur. \u00d6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum \u00e7\u00fcnk\u00fc 2014 y\u0131l\u0131nda t\u00fcm \u00f6l\u00fcm cezalar\u0131 m\u00fcebbet hapse d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Uygulanmaz ama orada durmaktad\u0131r da. Bence tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 gereken maddelerden biri M\u00fcrsit Niyetle Yay\u0131n dedi\u011fimiz bir su\u00e7tur. Bu su\u00e7u i\u015fleyenler be\u015f y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 alabilir. \u00d6rne\u011fin Cumhurba\u015fkan\u0131na hakaret, devleti a\u015fa\u011f\u0131lamak, k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcrmek veya KKTC h\u00fck\u00fcmetini veya devletin yarg\u0131s\u0131n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131lamay\u0131 veya k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcrmeyi ama\u00e7layan niyet, yine be\u015f y\u0131l hapislik cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131labiliyor. \u015eiddeti te\u015fvik etmek yine yay\u0131n yoluyla da olabilir \u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015f, yabanc\u0131 devlet b\u00fcy\u00fcklerine hakaret, Afrika davas\u0131na getirilen ithamd\u0131r. Hala hapislik cezas\u0131 vard\u0131r. Yasa d\u0131\u015f\u0131 cemiyete ait propaganda niteli\u011finde yay\u0131n bulundurma son d\u00f6nemde tart\u0131\u015f\u0131lan konular aras\u0131nda yer almaktad\u0131r. Bakanlar Kurulu taraf\u0131ndan yasa d\u0131\u015f\u0131 \u00f6rg\u00fct olarak tan\u0131mlanan bir \u00f6rg\u00fct\u00fcn yay\u0131n\u0131n\u0131 yay\u0131nlamaktan de\u011fil bulundurmaktan, okumaktan bahsediyorum bu da su\u00e7 olarak tan\u0131mlan\u0131yor. Bunlar \u0130ngiliz d\u00f6neminde koloni y\u00f6netimin egemenli\u011fini peki\u015ftirmek, EOKA ile m\u00fccadele etmek i\u00e7in olu\u015fturdu\u011fu eskimi\u015f maddelerdir. D\u00fcnyada ter\u00f6rizm t\u0131rman\u0131\u015fa ge\u00e7ince yasa d\u0131\u015f\u0131 \u00f6rg\u00fctlerle m\u00fccadele anlam\u0131nda AB \u00fcyesi pek \u00e7ok \u00fclkede yeni yasalar ge\u00e7irildi. Sorun ter\u00f6rizm denilen su\u00e7la d\u00fc\u015f\u00fcnce eylemini ayn\u0131 kefeye koyma sorunu. Kitap bulundurma, d\u00fc\u015f\u00fcnceyi \u00f6\u011frenmeyi ter\u00f6rizm gibi g\u00f6rmek AB M\u00fcktesebat\u0131 ile de uluslararas\u0131 hukukla da uyu\u015fmaz. \u0130lgin\u00e7tir 2014 y\u0131l\u0131nda ceza yasas\u0131nda de\u011fi\u015fiklik yap\u0131ld\u0131, do\u011faya ayk\u0131r\u0131 ili\u015fki su\u00e7 olmaktan \u00e7\u0131kt\u0131. Yerine cinsel e\u011filime y\u00f6nelik zem ve kadih su\u00e7 haline getirildi. Mevcut maddede e\u015fcinsel ili\u015fkiye giren erkekler cezaland\u0131r\u0131l\u0131yordu bu madde \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131 ama cinsel e\u011filime y\u00f6nelik hakaret su\u00e7 haline getirildi. Bu da bas\u0131n yoluyla da i\u015flenebilecek bir su\u00e7 olarak yasam\u0131za girdi. Sadece not olarak s\u00f6yledim yorum yapmak istemiyorum ama. \u0130lerici bir ad\u0131m olarak yasam\u0131za girdi, onu da not edeyim.&#8221;<\/p><p>\u00a0<\/p><h4 style=\"text-align: center;\"><strong>AL\u0130 BATURAY (K\u0131br\u0131s Gazetesi Genel Yay\u0131n Y\u00f6netmeni &#8211; Gazeteci)<\/strong><\/h4><p>&#8220;Ele ge\u00e7irilen kitap, gazeteler, gazete ekleri markette sat\u0131lan \u015feylerdi. Zaman gazetesinin ekleri mesela medya ile ilgili. Ben onlar\u0131 marketten alm\u0131\u015ft\u0131m. Bu yasa de\u011fi\u015fmeli. Bu anomali ortadan kalkmal\u0131. \u0130nsanlar gidip marketten, kitap\u00e7\u0131dan ald\u0131\u011f\u0131 yay\u0131nlar i\u00e7in ceza almamal\u0131. Bu \u00e7ok \u00e7a\u011fd\u0131\u015f\u0131 kal\u0131r. \u00c7a\u011fda\u015f \u00fclkelerdeki duruma gelecek olursak zaman zaman baz\u0131 projeler \u00e7er\u00e7evesinde bu \u00fclkelere gidiyoruz. \u00dclke ile medyay\u0131 ayr\u0131 tutmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. \u00dclkelerde sorun neyse medyada da benzer sorunlar\u0131 oluyor. \u0130sve\u00e7 gazetesine bak\u0131nca mesela foto\u011fraflardan anlad\u0131k ki \u00fclkenin sorunu yoktu hep d\u00fcnya haberleri vard\u0131. Fakat \u00fclkemiz \u00f6yle de\u011fil. Bizim daha \u00e7ok yolumuz var. \u015eimdi bir Bili\u015fim Yasas\u0131 gelecek, ikilem ya\u015f\u0131yoruz. Bize ne yapacak diye. Art\u0131k yasa istemekten de korkuyoruz. Bakan da internet ortam\u0131ndaki karma\u015fadan \u015fik\u00e2yet etti, gazeteciler de t\u0131klama almak i\u00e7in internette olmad\u0131k \u015feyler yaz\u0131yor. Bunlardan ar\u0131nmak kolay de\u011fil ama se\u00e7ici davranmak gerek. Haber h\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 da sorun internette. Bu konuda ara emir de ald\u0131k. Pek \u00e7ok sorunla u\u011fra\u015f\u0131yoruz. Bunun yan\u0131nda \u00f6lmeyen insanlar\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcyor, dedikodulardan haber yap\u0131yoruz. Ben bu ba\u011flamda okurlardan se\u00e7ici olmalar\u0131n\u0131 bekliyorum. Bir de memleketin k\u00fc\u00e7\u00fck olmas\u0131 da bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in engel. O arkada\u015f, bu dost derken vicdan\u0131m\u0131z ile muhasebe yap\u0131yoruz. Zaman zaman da yazm\u0131yoruz. Vicdan toplum yarar\u0131na i\u015flemeli oysa\u2026 Biz de vicdan\u0131m\u0131z\u0131 dostumuzdan taraf de\u011fil toplumdan taraf kullanmal\u0131y\u0131z. Gazetecileri genelde sevmezler zaten ama biz do\u011fru yolda olal\u0131m, vars\u0131n sevmesinler.&#8221;<\/p><p>\u00a0<\/p><h4 style=\"text-align: center;\"><strong>AY\u015eEG\u00dcL BARBARS (\u0130\u00e7i\u015fleri Bakan\u0131 &#8211; Avukat)<\/strong><\/h4><p>&#8220;Yasa istemekten korkar olduk, denildi. Bas\u0131n yasas\u0131n\u0131n g\u00fcncellenmesi gerekiyor. Hukuk davalar\u0131nda konu olan tazminatla sonu\u00e7lanan bir tak\u0131m haklar\u0131 hukuken koruyan Haks\u0131z Fiiller Yasas\u0131 var. Zem ve kadih ile ilgili ayn\u0131 maddeler benzer \u015fekilde Ceza Yasas\u0131\u2019nda da var. Direkt bas\u0131n mensuplar\u0131n\u0131n i\u015fledi\u011fi su\u00e7larla ilgili de\u011fil ceza yasas\u0131ndaki tan\u0131mlar ama zem ve kadite ili\u015fkin ayr\u0131 bir b\u00f6l\u00fcm var haks\u0131z fiiller yasas\u0131ndaki benzer ifadeleri bu yasada da h\u00fcrriyeti ba\u011flay\u0131c\u0131 cezalar \u015feklinde g\u00f6r\u00fcyoruz. Ger\u00e7ekten de bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc anlam\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde, gazetecilerin mesle\u011fini yapma anlam\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde toplum ve birey olarak haber bilgi d\u00fc\u015f\u00fcnce ve yorumlara ula\u015fma hakk\u0131m\u0131z\u0131 koruma anlam\u0131nda her t\u00fcrl\u00fc fikre ula\u015fma anlam\u0131nda ceza yasas\u0131nda de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131lmal\u0131. M\u00fcrsit yay\u0131nla ilgili de\u011fi\u015fikliklere gelince de ter\u00f6r ger\u00e7ekten art\u0131k b\u00f6yle uluslararas\u0131 boyutta ve \u00e7ok daha entegre yap\u0131larda \u00f6rg\u00fctlenmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla \u00fclkemizde ter\u00f6r yok, ter\u00f6re bula\u015fm\u0131\u015f say\u0131lmay\u0131z diyemiyorum. Elbette ter\u00f6rle m\u00fccadele konusunda tedbir al\u0131nmal\u0131 ama bu durum ifade ve d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc de etkilememeli diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Zaten belli ba\u015fl\u0131 eskide kalan yasa maddeleri veya ter\u00f6rle m\u00fccadele ile ilgili \u00e7\u0131kar\u0131lacak yasalar\u0131n da d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u0131n\u0131rlama anlam\u0131nda kullan\u0131lmas\u0131 bu toplumun k\u00fclt\u00fcr\u00fcne zaten uygun de\u011fildir. E\u011fer yasa istemekten korkar durumdaysa gazeteciler t\u00fcm camian\u0131n \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131, uzla\u015faca\u011f\u0131 bir yasa \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yaparak bunu sonland\u0131rma konusunda birlikte \u00e7al\u0131\u015fmaktan, biz yapt\u0131k budur anlay\u0131\u015f\u0131ndan uzak sizlerin bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc hem de medyan\u0131n itibar\u0131n\u0131, profesyonelli\u011fi ilerletecek korumalar\u0131 sa\u011flayacak yasalara destek ve katk\u0131da bulunaca\u011f\u0131m. Bu \u00e7ok \u00f6nemlidir bence, tabii geri kalan yasalar\u0131n da g\u00fcncellenmesi ile ilgili sizlerden de bu konuda destek ve sahip \u00e7\u0131kma istiyorum. B\u00f6yle ad\u0131mlar devletten \u00e7ok, sivil toplumun katk\u0131s\u0131, toplumun bu y\u00f6nde geli\u015fmesini sa\u011flayacak kurumlardan h\u00fck\u00fcmetlere gelen talepler do\u011frultusunda geli\u015febilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmekteyim. \u00d6zellikle editoryal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131ktan bahsettiniz, \u00e7al\u0131\u015fan haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131ndan, denetlenmesinden, has\u0131z i\u015ften \u00e7\u0131karmalardan bahsettiniz bunlar da \u00f6nemli eksiklerimizden. \u00dczerinde \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z gerek. Medyada sendikala\u015fmayla ilgili ciddi \u00e7al\u0131\u015fmalar var. \u00d6zellikle son d\u00f6nemde yap\u0131lan s\u00f6zle\u015fmeler de var ama ya\u015fatt\u0131\u011f\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131lar da var. Mesle\u011fin etik, profesyonellik k\u0131sm\u0131 da atlanmamal\u0131 bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn hangi anlamda savunulmas\u0131 gerekti\u011fini ve bu de\u011ferleri demokratik toplumda y\u00fckseltmek nas\u0131l oluru da en fazla bas\u0131n emek\u00e7ileri savunmal\u0131. Kendilerini geli\u015ftirerek, daha do\u011fru habercili\u011fe ula\u015fmaya da herkesin katk\u0131 koymas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. O y\u00fczden profesyonellik ve eti\u011fi art\u0131rmak da \u00e7ok \u00f6nemli. Demokratik de\u011ferlerin savunulmas\u0131 da ilkesel olmal\u0131, d\u00f6nemsel de\u011fil. Kendi d\u00fc\u015f\u00fcncenize ayk\u0131r\u0131 bir maddeyi yasadan \u00e7\u0131kar\u0131p, kendi d\u00f6neminize uygun bir yasay\u0131 yaparsan\u0131z o biraz da d\u00f6nemsel olur. Esenda\u011fl\u0131\u2019n\u0131n verdi\u011fi bu anlamda iyi bir \u00f6rnekti. O nedenle demokrasiye daha b\u00f6yle ilkesel bakmak gerekir diye d\u00fc\u015f\u00fcnmekteyim. En \u00f6nemlisi h\u00fck\u00fcmete d\u00fc\u015fen iktidar veya asl\u0131nda siyasetle medya patronlar\u0131 veya medya aras\u0131ndaki tuhaf kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ili\u015fkilerin de engellenebilecek, medya \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n kaderlerini tayin edebilece\u011fi daha ba\u011f\u0131ms\u0131z habercili\u011fi ortaya koyabilecekleri bir tak\u0131m ba\u015fka \u015feyler de bulmak gerekiyor. Bu ili\u015fkileri minimize etmek gerek. Parti gazetecili\u011fi \u00e7ok var. Birtak\u0131m ili\u015fkiler var. K\u0131br\u0131s T\u00fcrk bas\u0131n tarihinde de bunlar var. Bu ili\u015fkilerden ar\u0131nd\u0131racak \u00f6nlemler al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini de d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Ter\u00f6r yasas\u0131na gelince, a\u00e7\u0131kl\u0131k getireyim: \u015eu anda g\u00fcndemimizde ter\u00f6rle ilgili bir yasa, yasa tasar\u0131s\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yok. T\u00fcrkiye Cumhuriyeti ile yapm\u0131\u015f oldu\u011fumuz g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde de veya benim mevkida\u015f\u0131mla yapt\u0131\u011f\u0131m g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde bu anlamda sizin de bir ter\u00f6r yasan\u0131z olsun, ya da al\u0131n da bu yasay\u0131 uygulay\u0131n gibi talep, istek, konu\u015fma da olmu\u015f de\u011fil, bu \u00fclkenin ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 yine bizler belirleyece\u011fiz, bunlar\u0131 biz ortaya koyaca\u011f\u0131z. Polis Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczden ald\u0131\u011f\u0131m istatistiki bilgilere g\u00f6re bas\u0131na kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131lan ceza davalar\u0131 \u015f\u00f6yledir: 2008\u2019den bug\u00fcne 12 ceza davas\u0131 bilgisi verildi. Zem ve Kadih dedi\u011fimiz madde alt\u0131nda i\u015flendi\u011fi iddia edilen savc\u0131l\u0131\u011f\u0131n a\u00e7m\u0131\u015f oldu\u011fu 12 dava var. 2010 y\u0131l\u0131nda biri beraat ile sonu\u00e7land\u0131. Bir tanesi takipsizlik, di\u011fer biri \u015fahadet yetersizli\u011finden geri \u00e7ekildi, di\u011fer sekiz dava ise s\u00fcr\u00fcyor. Baz\u0131lar\u0131n\u0131n duru\u015fmas\u0131, baz\u0131lar\u0131n\u0131n soru\u015fturmas\u0131 devam ediyor. Hukuk davalar\u0131 \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck art\u0131\u015fta&#8230;&#8221;<\/p><p>\u00a0<\/p><p><strong><em>DE\u015e\u0130FRE: S\u0130MGE \u00c7ERKEZO\u011eLU<\/em><\/strong><\/p><\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u2018G\u00dcNDEM\u0130M\u0130ZDE TER\u00d6R YASASI YOK\u2019 K\u0131br\u0131s T\u00fcrk Gazeteciler Birli\u011fi\u2019nin 3 May\u0131s D\u00fcnya Bas\u0131n \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc-2019 etkinlikleri \u00e7er\u00e7evesinde d\u00fczenledi\u011fi, \u0130\u00e7i\u015fleri Bakan\u0131 Ay\u015feg\u00fcl Baybars, Barolar Birli\u011fi Ba\u015fkan\u0131 Hasan Esenda\u011fl\u0131 ve<span class=\"excerpt-hellip\"> [\u2026]<\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gazetecilerbirligi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/930"}],"collection":[{"href":"https:\/\/gazetecilerbirligi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/gazetecilerbirligi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gazetecilerbirligi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gazetecilerbirligi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=930"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/gazetecilerbirligi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/930\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3592,"href":"https:\/\/gazetecilerbirligi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/930\/revisions\/3592"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gazetecilerbirligi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=930"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}